Ontslag op staande voet, kan dat zomaar worden toegepast?

Wat is ontslag op staande voet eigenlijk?

Normaal kan een werknemer alleen maar worden ontslagen, oftewel kan de arbeidsovereenkomst worden opgezegd, met toestemming van de werknemer. De werknemer zal dus om toestemming moeten worden gevraagd en het zal niemand verbazen dat de werknemer die toestemming meestal niet geeft. De meeste werknemers weten dat het salaris dan stopt en dat zij geen WW-uitkering zullen ontvangen. En dat zal veelal een probleem zijn als er geen vervangende inkomsten zijn.

Als de werknemer geen toestemming geeft, kan alleen rechtsgeldig worden ontslagen als een ontslagvergunning van het UWV is verkregen, dan moet overigens ook nog de geldende opzegtermijn in acht worden genomen, of als de arbeidsovereenkomst op verzoek door de kantonrechter wordt ontbonden. Kort gezegd moet voor bedrijfseconomisch ontslag en ontslag na twee jaar ziekte worden gezorgd voor een ontslagvergunning en moet bij overige redenen van ontslag de route via de kantonrechter worden gevolgd.

Alleen als sprake is van een zeer ernstig feit waarvoor de werknemer verantwoordelijk is, oftewel een “dringende reden”, mag de werknemer zonder dat een opzegtermijn in acht hoeft te worden genomen en zonder dat de route via het UWV of de kantonrechter wordt gevolgd, worden ontslagen. Dat mag (en moet) per direct of althans na een hele korte periode.

Wat maakt ontslag op staande voet vaak risicolvol voor de werkgever?

Er is een aantal redenen waarom het geven van ontslag op staande voet vaak risicovol is voor de werkgever. Zo moet juridisch gezien sprake zijn van een dringende reden, en of dat het geval is, is nogal eens discutabel.

Verder moet het ontslag op staande voet onverwijld, dus direct, worden gegeven en moet daarbij direct schriftelijk worden aangegeven aan de werknemer welke feiten en omstandigheden worden aangevoerd voor het ontslag op staande voet. “Onverwijld” wil trouwens niet altijd zeggen nog dezelfde dag; soms is het noodzakelijk dat de werknemer eerst wordt geschorst zodat noodzakelijk onderzoek kan worden gedaan. Als echter te lang met het ontslag wordt gewacht kan dat tot gevolg hebben dat het alsnog ongeldig is.

Bij een ontslag op staande voet wordt bij de beoordeling van de rechtsgeldigheid gekeken naar alle feiten en omstandigheden van het geval. Dat betekent dat ook persoonlijke omstandigheden van de werknemer, zoals zijn leeftijd, arbeidsmarktpositie en persoonlijke omstandigheden, een rol kunnen spelen.

Als een van de hiervoor genoemde omstandigheden voor de kantonrechter aannleiding zijn om het ontslag op staande voet niet rechtsgeldig te beoordelen, oftewel af te keuren, dan zal dat vaak betekenen dat de werknemer altijd in dienst is gebleven en hij het loon dat in de tussentijd verschuldigd is geworden, vaak vermeerderd met de wettelijke verhoging en wettelijke rente, en ook het toekomstig loon kan opeisen. De arbeidsverhouding is dan ook ernstig beschadigd en als de werkgever met de werknemer wil gaan onderhandelen over een beëindiging van de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden, dan staat hij als het ware met “1-0” achter.

Is er een veiliger alternatief voor ontslag op staande voet?

Ja, dat is er. Dat is de ontbindingsprocedure via de kantonrechter. Als sprake is van een dringende reden voor ontslag op staande voet, levert dat vaak een reden op voor de kantonrechter om de arbeidsovereenkomst op verzoek te ontbinden. In de wet staan nog diverse andere ontslaggronden die voor een ontbinding kunnen worden aangevoerd, zoals “verwijtbaar handelen” of “verstoorde arbeidsverhouding”. De eisen voor een ontbinding via de kantonrechter zijn minder zwaar. Bij een ontbindingsprocedure kan aan de kantonrechter ook worden verzocht om geen transitievergoeding toe te kennen en om bij de datum van ontbinding geen rekening te houden met de toepasselijke opzegtermijn. Vaak wordt verzocht om te ontbinden op een zo kort mogelijke termijn.

Hebt u vragen?

Hebt u vragen over ontslag op staande voet, neemt u dan contact op met Boudewijn Advocatuur.

Boudewijn van Orsouw

U ontvangt een dagvaarding: wat moet u doen?

Inleiding

Het kan voorkomen dat u een geschil hebt met een andere partij, bijvoorbeeld een toeleverancier van grondstoffen of producten die u nodig hebt voor uw productieproces of met een afnemer van uw producten. Als dat geschil niet wordt opgelost, kan de andere partij u dagvaarden. Dat verloopt via een deurwaarder. Een advocaat of jurist stelt de dagvaarding veelal op en die wordt afgeleverd, in vakjargon: betekend, door de deurwaarder aan u.

Bij aflevering schrijft de deurwaarder op de dagvaarding hoe en op welke datum hij de dagvaarding heeft afgeleverd. Dat doet hij op ambtseed, wat wil zeggen dat de rechter uitgaat van de waarheid van de verklaring van de deurwaarder.

Wat is de functie van een dagvaarding?

De dagvaarding is een exploot, oftewel een officieel stuk, waarin wordt gemeld aan de rechtbank wat de ander van u zou willen. Vaak is dat betaling van een geldbedrag, maar het kan ook zijn nakoming van contractueel gemaakte afspraken op straffe van een dwangsom. Ook kunnen er allerlei andere eisen of (neven)vorderingen in een dagvaarding worden opgenomen. Zo wordt bijvoorbeeld altijd de eis opgenomen dat de ander in de proceskosten wordt veroordeeld, want, zo stelt de eisende partij, de ander is er schuld aan dat er gedagvaard moest worden.

De rechter moet bij het uiteindelijke beslissen in de rechtszaak, hij wijst dan vonnis, zich beperken tot datgene wat in de dagvaarding is vermeld. Hij mag er dus zelf geen eisen bij verzinnen en hij mag ook niet nalaten te beslissen over bepaalde eisen in de dagvaarding. We noemen dit ook wel de “lijdelijkheid” van de rechter.

Veelal kunnen later aan een dagvaarding gedurende de rechtszaak nog eisen worden toegevoegd door de partijen, of kunnen eisen worden geschrapt. Dat gebeurt wel eens als na het dagvaarden alsnog een deel van het geëiste wordt voldaan.

Wat moet u nu doen als een dagvaarding aan u wordt betekend?

U moet in elk geval naar de rechtbank reageren!

In de dagvaarding wordt door de deurwaarder altijd opgenomen vóór welke datum en hoe u moet reageren. Niets doen en maar afwachten is dus altijd erg onverstandig. De rechtbank gaat er dan vanuit dat u geen behoefte hebt aan een reactie en veelal wordt dan aangenomen dat u zich niet verzet tegen het geëiste, oftewel de rechtbank zal dan veelal de eisen van de tegenpartij zonder meer toewijzen. U wordt dan “bij verstek” veroordeeld.

Als u voor de kantonrechter wordt gedagvaard, kunt u zelf reageren. U hoeft dan geen advocaat in te schakelen, hoewel dat vaak wel wordt aangeraden. Als u voor de rechtbank wordt gedagvaard en over het algemeen is dat hij hogere geëiste bedragen, kunt u alleen reageren via een advocaat. Indien u dan tóch zelf, dus zonder advocaat, zou reageren, gaat de rechtbank er van uit dat u niet hebt gereageerd, met de hiervoor genoemde consequentie dat u dan waarschijnlijk bij verstek wordt veroordeeld.

De reactie aan de rechtbank na ontvangst van een dagvaarding houdt heel vaak in dat uitstel wordt gevraagd voor de inhoudelijk reactie op de eisen van de tegenpartij. De inhoudelijke reactie heet de “conclusie van antwoord”. Het uitstel daarvoor wordt altijd verleend. Vaak is het zelfs nog mogelijk om een tweede uitstel te krijgen. Zodoende kan de procedure overigens met weken tot maanden worden gerekt.

In de uiteindelijke inhoudelijk reactie kunt u aan de rechtbank aangeven wat u van de eisen vindt en veelal kunt u ook een tegeneis instellen. Dat heet een “conclusie van antwoord in reconventie”. Dat is zinvol als u van de tegenpartij ook iets te eisen hebt. De rechtbank zal dan niet alleen een beslissing nemen over de eisen van de tegenpartij, maar ook over uw eis.

Van belang is dat de eisen van de tegenpartij nauwkeurig op juistheid worden gecontroleerd en aan de rechtbank wordt aangegeven of de eis niet klopt, of althans het aangedragen bewijsmateriaal voor de eis niet klopt. De rechtbank zal de eisende partij veelal opdragen om zijn eisen te bewijzen, als er onvoldoende of geen bewijs is aangedragen. Vaak wordt dan ook gezegd dat “degene die eist, bewijst!”.

Vragen of hebt u een dagvaarding ontvangen?

Hebt u vragen over of wilt u bijstand in verband met een ontvangen dagvaarding, of wilt u een andere partij dagvaarden, neemt u dan contact op met Boudewijn Advocatuur.

Boudewijn van Orsouw

Nu al rekening houden met een misschien niet-betalende klant, hoe doet u dat?

Uw klant betaalt niet!

De meeste klanten komen hun betalingsverplichtingen gewoon na. Oftewel, meestal gaat het goed. Maar lang niet altijd!

Ook u als ondernemer zult wel eens een factuur voor geleverde goederen of verrichte diensten hebben verzonden, die vervolgens niet werd betaald. Het is dan extra zuur als het gaat om een flink bedrag en dito gespendeerde tijd.

Er kunnen allerlei redenen zijn dat niet wordt betaald.

Het kan zijn dat uw klant simpelweg, misschien tijdelijk, onvoldoende financiële middelen heeft om de factuur te kunnen voldoen. Ook kan het zo zijn dat de klant het niet eens is met de levering of de kwaliteit van dienstverrichting. In dat geval schort hij zijn betalingsverplichtingen in feite op totdat alsnog op de juiste wijze wordt gepresteerd. Hiervoor gelden trouwens wel bepaalde wettelijke vereisten; betalingsverplichtingen opschorten kan niet zomaar.

Daarnaast is het mogelijk dat een bedrijf beëindigd is, de eigenaar naar het buitenland vertrekt, surseance van betaling heeft aangevraagd of failliet is.

Als surseance van betaling is aangevraagd en verleend, hoeft de klant juridisch gezien tijdelijk niet te betalen. Veel surseances van betaling gaan overigens vrij snel over in een faillissement.

Als faillissement is aangevraagd en verleend, mag de klant niet betalen. In dat geval wordt een curator aangesteld, die eerst gaat inventariseren welke schuldeisers er zijn, of boedel kan worden verkocht en of schuldeisers uiteindelijk kunnen worden betaald uit de opbrengst van de boedel. Het laatste is helaas vaak niet het geval.

Is het altijd terecht als uw klant niet betaalt?

Nee, is het simpele antwoord.

Vaak wordt ten onrechte niet betaald. Bijvoorbeeld als de klant meent dat niet goed is gepresteerd, terwijl volgens de afspraken die gemaakt zijn dat wél het geval is. In dat geval wordt mogelijk onterecht een beroep gedaan op opschorting. Maar in feite is, bij gebrek aan financiële middelen of bijvoorbeeld ingeval van een faillissement, het ook niet terecht dat niet wordt betaald. Als de factuur klopt en dus leidt tot betalingsplicht, maakt het feit dat er geen geld is of niet betaald mag worden vanwege het faillissement nog niet dat die wanbetaling dan ook maar gerechtvaardigd is!

Kunt u er iets tegen doen dat uw factuur uiteindelijk niet wordt betaald door uw klant?

Een garantie dat een factuur onder alle omstandigheden wordt betaald hebt u in feite nooit, maar u kunt er wel veel aan doen om de kans te verkleinen dat u uiteindelijk met lege handen komt te staan. U hebt de volgende mogelijkheden.

Vraag een voorschot of vooruitbetaling

Het lijkt een simpele oplossing en dat is het ook, maar daarom niet minder effectief! Als u met uw klant afspreekt dat die bijvoorbeeld een deel van de afgesproken prijs dient te voldoen voordat u uw goederen of diensten levert, loopt u in zoverre al minder risico. U doet namelijk pas iets, nadat het voorschot of de vooruitbetaling is ontvangen. Het vragen van een voorschot of vooruitbetaling hoeft ook niet vreemd te zijn. U kunt tegen uw klant zeggen dat u op voorhand al kosten moet maken of investeringen moet doen. Veelal zal er dan begrip zijn.

Kom in uw contractuele voorwaarden eigendomsvoorbehoud overeen

Als u goederen levert aan uw klant, kunt u onder bepaalde voorwaarden overeenkomen dat de eigendom van die goederen bij u blijft berusten, totdat de klant aan al zijn financiële verplichtingen heeft voldaan. Dat heeft als voordeel dat u de betreffende goederen kunt opeisen, zelfs als de klant failliet mocht gaan, als de financiële verplichtingen niet worden nagekomen. Overigens moet dan wel aan bepaalde vereisten zijn voldaan en moeten de voorwaarden voor het eigendomsvoorbehoud op de juiste wijze zijn opgesteld.

Kom borgtocht, een bankgarantie of hoofdelijke aansprakelijkheid overeen

Borgtocht is een overeenkomst met een derde, de borg, waarmee wordt afgesproken dat als de klant zijn betalingsverplichtingen niet zou nakomen, u, onder bepaalde voorwaarden, de borg zou kunnen aanspreken. De borg betaalt dan in plaats van uw klant. De borg zal de betaling die hij heeft moeten voldoen dan proberen te verhalen op de klant, maar dat is dan zogezegd uw probleem niet meer.

Een bankgarantie lijkt op borgtocht, maar dan kunt u de bank aanspreken tot betaling, die dan vervolgens ook weer de klant aanspreekt tot restitutie. Dit laatste heet contragarantie.

Hoofdelijke aansprakelijkheid komt vaak voor. Denk aan een hypotheeklening die wordt verstrekt aan een echtpaar. Vrijwel altijd zal de bank eisen dat de beide echtgenoten hoofdelijk aansprakelijk zijn. Hoofdelijke aansprakelijkheid wil zeggen dat meerdere personen, dat kunnen ook rechtspersonen zijn zoals een BV, ieder voor zich aanspreekbaar zijn voor de gehele betalingsplicht. Als uw klant bijvoorbeeld handelt vanuit zijn BV en u verplicht bent uw diensten aan de BV te leveren, zou kunnen worden afgesproken dat de klant zelf in privé hoofdelijk aansprakelijk is voor de betalingsplicht, zodat als de BV failliet mocht gaan of geen financiële middelen heeft, u bij de klant in privé kunt aankloppen voor betaling.

Verlang van de klant een zekerheidsrecht in de vorm van pand of hypotheek

Een pandrecht is een zekerheidsrecht. Als bijvoorbeeld een auto wordt verpand ter zekerheid voor de betaling van een factuur, en de factuur zou niet worden voldaan, kan onder bepaalde voorwaarden de auto (executoriaal) worden verkocht, zodat uit de opbrengst alsnog de factuur kan worden voldaan.

Pandrecht kan niet alleen op stoffelijke objecten worden gevestigd, zoals op een auto, sieraad, bedrijfsinventaris of een handelsvoorraad, maar ook op bijvoorbeeld de debiteurenvorderingen van uw klant. Soms gelden uitzonderingen. Het fraaie is dat een pandrecht gevestigd kan worden buiten de notaris om en ook zodanig dat uw klant de verpande zaak gewoon kan blijven gebruiken. We spreken dan van een bezitloos pandrecht.

Een hypotheekrecht kan als zekerheidsrecht op onroerend goed worden gevestigd, maar dat moet altijd via de notaris. Een hypotheekrecht is daardoor veelal meer geschikt voor grote vorderingen of als er alleen onroerend goed voorhanden is als onderpand.

Een groot voordeel van pandrecht en hypotheekrecht is dat deze rechten van kracht blijven ingeval van een faillissement van uw klant. Normaliter zullen alle goederen die eigendom zijn van uw klant onder het faillissement vallen, maar dat geldt niet voor goederen die verpand zijn of waar een hypotheek op rust. In dat geval is trouwens wel van belang om snel actie te ondernemen als uw klant failliet mocht gaan. De curator kan de pand- of hypotheekhouder een redelijke termijn geven om hun recht uit te oefenen.

Vragen?

Hebt u vragen over zekerheid voor onverhoopt niet-betalende klanten, of wilt u goede contractuele voorwaarden laten opstellen in dit kader, neemt u dan contact op met Boudewijn Advocatuur.

Boudewijn van Orsouw

Wat is een onrechtmatige daad en wat zijn de gevolgen van zo’n daad?

Een onrechtmatige daad, wat is dat?

De term “onrechtmatige daad” hebt u vast wel eens gehoord. Maar wat is dat nu eigenlijk, een onrechtmatige daad? Dat is aan de ene kant gemakkelijk te beantwoorden en aan de andere kant ook weer niet!

In feite kan op drie manieren sprake zijn van een onrechtmatige daad: (1) als een inbreuk wordt gemaakt op andermans recht, (2) als in strijd wordt gehandeld met de wet en (3) als in strijd wordt gehandeld met de maatschappelijke zorgvuldigheid.

Voorbeelden van de eerste twee manieren waarop een onrechtmatige daad kan worden gepleegd zijn gemakkelijk te geven. Bijvoorbeeld iemand verhinderen dat hij zijn recht, bijvoorbeeld zijn eigendomsrecht, kan uitoefenen. Denk hierbij aan het aan de ketting leggen van iemands fiets, waardoor hij die fiets niet meer kan gebruiken. Een ander voorbeeld is publiekelijk, bijvoorbeeld op internet, iemands eer of goede naam aanranden. Nog een ander voorbeeld is iemand mishandelen of spullen van iemand vernielen of beschadigen. Hierbij wordt overigens ook in strijd met de wet gehandeld; er wordt zelfs een strafbaar feit gepleegd.

Een voorbeeld van de derde manier waarop een onrechtmatige daad kan worden gepleegd, dus het handelen in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid, is lastiger te geven. Het hangt heel erg van de precieze feiten en omstandigheden af en of uiteindelijk de rechter, als er een procedure wordt gestart, dat handelen ook ziet als onrechtmatig.

Uit de rechtspraak kan een aantal voorbeelden worden afgeleid van deze derde manier waarop onrechtmatig wordt gehandeld.

Bijvoorbeeld het verhuren van ondeugdelijke of gevaarlijke zaken aan consumenten, het door een gemeente niet repareren van een ondeugdelijk wegdek waardoor een gevaar voor het verkeer ontstaat, het op een oneerlijke manier concurreren met andere ondernemers, het zonder toestemming kopiëren van een logo van een andere ondernemer, het maken van misleidende reclame, het heien op een terrein waardoor schade wordt toegebracht aan aangrenzende percelen en het niet waarschuwen van andere mensen voor een groot gevaar.

Maar u kunt zich voorstellen dat er dus allerlei situaties en omstandigheden kunnen zijn die niet op voorhand kunnen worden beschreven, maar waarbij uiteindelijk sprake kan zijn van onrechtmatig handelen.

Welke mogelijkheden hebt u als tegen u of uw onderneming een onrechtmatig daad wordt gepleegd?

Als een onrechtmatige daad tegen u of uw onderneming wordt gepleegd, kunt u ten eerste schadevergoeding eisen. Als de schade niet vrijwillig wordt betaald door degene die onrechtmatig heeft gehandeld, kunt u in een procedure aan de rechter vragen om de dader te veroordelen tot betaling van schadevergoeding.

Ten tweede kan een verbod worden geëist. Als de rechter in een procedure zo’n verbod oplegt, kan hij daaraan ook een dwangsom verbinden. Dat betekent dat zo lang de onrechtmatig daad niet wordt gestopt, of iedere keer dat een onrechtmatige daad wordt gepleegd, de dader een geldbedrag aan u moet betalen. Dat kan helpen als stimulans om niet meer onrechtmatig te handelen of om daarmee te stoppen.

Hebt u altijd de hiervoor genoemde mogelijkheden als onrechtmatig wordt gehandeld?

Nee. Er moet altijd aan bepaalde vereisten worden voldaan. Zo moet hard kunnen worden gemaakt dat ook echt schade wordt geleden, of dat er schade dreigt. Als dat niet het geval is, kan uiteraard geen schadevergoeding worden geëist. De schade moet ook zijn veroorzaakt door het onrechtmatig handelen en niet door iets anders.

Daarnaast moet, zoals dat juridisch heet, de onrechtmatige daad ook aan de dader kunnen worden toegerekend. Als de dader weliswaar onrechtmatig heeft gehandeld, maar er was sprake van overmacht, of misschien zelfs van een psychische stoornis, waardoor de dader er niets aan kon doen dat hij onrechtmatig handelde, zal er ook geen aansprakelijkheid voor schade ontstaan.

Vragen?

Hebt u vragen over een onrechtmatige daad, wordt u aansprakelijk gesteld of wilt u een ander aansprakelijk stellen, neem dan contact op met Boudewijn Advocatuur.

Boudewijn van Orsouw

Sinds 1 januari 2020 bestaat een nieuwe ontslaggrond, wat betekent dat voor werkgevers?

Inleiding

Er zijn diverse manieren waarop een einde kan komen aan de arbeidsovereenkomst.

In de eerste plaats kan sprake zijn van een tijdelijke arbeidsovereenkomst die afloopt en niet wordt verlengd. Als sprake was van meerdere tijdelijke arbeidsovereenkomsten en de laatste arbeidsovereenkomst is wettelijk gezien niet automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd geworden, zal de laatste arbeidsovereenkomst automatisch aflopen en dan is die dus geëindigd.

In de tweede plaats kan sprake zijn van beëindiging met wederzijds goedvinden. Dit wordt ook wel een vaststellingsovereenkomst genoemd. De werkgever en werknemer spreken dan af dat per een bepaalde datum de arbeidsovereenkomst stopt. Dat mag en is rechtsgeldig. Wel heeft de wetgever bepaald dat de werknemer zo’n vaststellingsovereenkomst altijd nog gedurende twee (soms drie) weken mag ontbinden.

En dan zijn er nog diverse ontslagmogelijkheden. Ontslag wil zeggen dat de werkgever, eenzijdig, een einde maakt aan de arbeidsovereenkomst.

Zo kan ontslag op staande voet aan de orde zijn als de werknemer iets heel verkeerds heeft gedaan, zoals het plegen van een diefstal of het mishandelen van een collega. Dat noemen we een dringende reden.

Verder kan sprake zijn van ontslag nadat het UWV een ontslagvergunning heeft afgegeven. Dat kan als de werknemer langer dan 2 jaar ziek is geweest en daardoor niet heeft kunnen werken of als sprake is van bedrijfseconomische omstandigheden, waardoor de functie van de werknemer is vervallen en herplaatsing binnen een bepaalde termijn niet mogelijk is.

Verder kan sprake zijn van ontslag als de werkgever de arbeidsovereenkomst opzegt en de werknemer verklaart het daarmee eens te zijn (dit zal niet vaak voorkomen).

Tot slot is er nog het ontslag op een in de wet genoemde redelijke grond. Dit ontslag is mogelijk als de kantonrechter de arbeidsovereenkomst op zo’n redelijke grond ontbindt. De werkgever moet dan dus een procedure tegen de werknemer aanspannen.

Het wettelijk systeem van de redelijke gronden

Zoals gezegd heeft de wetgever uitgemaakt wat een redelijke grond (voor ontbinding) is en dat noemen we het “gesloten stelsel”. Dat wil zeggen dat een ontslag op zo’n redelijke grond alleen mogelijk is als ook echt sprake is van zo’n redelijke grond. De werkgever moet dat dus hardmaken.

In de wet staan de volgende redelijke gronden:

Het vervallen van een arbeidsplaats door bedrijfsbeëindiging of op bedrijfseconomische gronden;
Ziekte langer dan twee jaar;
Het regelmatig niet kunnen uitvoeren van de werkzaamheden door ziekte of gebreken;
Ongeschiktheid van de werknemer voor de functie;
Verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer;
Verstoorde arbeidsverhouding;
Overige omstandigheden.

Bij elk van de genoemde redelijke gronden gelden nog bepaalde eisen waaraan voldaan moet zijn wil de werkgever zich erop kunnen beroepen.

Een nieuwe grond sinds 1 januari 2020: de cumulatiegrond

Voor de meeste hiervoor genoemde redelijke gronden geldt sinds 1 januari 2020 dat ze voortaan ook gecombineerd mogen worden en dat die combinatie mag worden gebruikt als redelijke grond voor ontslag.

Is dat nieuw? Ja dat is het geval!

De wetgever heeft in 2015 de hiervoor genoemde redelijke gronden en het gesloten stelsel ingevoerd. Daarvoor gold een algemene (heel ruime) grond die de werkgever kon aanvoeren als hij de arbeidsovereenkomst door de kantonrechter wilde laten ontbinden. De wetgever heeft sinds 2015 aan de werknemer meer zekerheid en bescherming willen bieden door te bepalen dat de werkgever voortaan heel precies moet aangeven welke ontslaggrond hij wil aanvoeren en ook waarom dat terecht zou zijn. De werkgever moet zelfs aantonen dat volledig (en dus niet een beetje) sprake is van zo’n ontslaggrond.

Als de werknemer in een procedure zou stellen dat geen sprake is van de ontslaggrond waarop de werkgever zich beroept, of dat niet volledig voldaan is aan zo’n grond, dan kan de kantonrechter de werkgever zelfs opdragen om te bewijzen dat wél (volledig) sprake is van die ontslaggrond. Ook kan een werkgever een ontbindingsprocedure verliezen als hij zich op de verkeerde ontslaggrond beroept. De kantonrechter gaat dus niet voor de werkgever “invullen” op welke ontslaggrond hij zich moet beroepen.

Inmiddels is het de wetgever duidelijk geworden dat dit gesloten stelsel vaak te streng is en voor werkgevers onvoldoende speelruimte geeft om in bepaalde gevallen werknemers te kunnen ontslaan. Vandaar dus de invoering van de cumulatiegrond. De werkgever kan in sommige gevallen aanvoeren dat sprake is van meerdere ontslaggronden en dat die combinatie ook al een ontslag rechtvaardigt, ook al zijn de afzonderlijke ontslaggronden op zich misschien onvoldoende om een ontslag te rechtvaardigen.

Vragen?

Hebt u vragen over ontslag, neem dan contact op met Boudewijn Advocatuur.

Boudewijn van Orsouw

U sluit een internationale overeenkomst, welk recht is daarop van toepassing?

Welk recht is van toepassing? Wat maakt dat uit?

Dat maakt veel uit! Als Nederlands recht van toepassing is op een internationale overeenkomst, geldt de Nederlandse wetgeving. Dat zal meestal uw voorkeur hebben als u in Nederland woont of gevestigd bent.

In de Nederlandse wet zijn over overeenkomsten diverse regels vastgelegd, zoals:
– over wanneer een overeenkomst tot stand komt;
– of, en zo ja, welke algemene voorwaarden daarop van toepassing zijn;
– wat geldt als niet duidelijk is wat de afspraken precies zijn.

Ook bepaalt Nederlands recht op welke manier overeenkomsten moeten worden uitgelegd en hoe geschillen moeten worden uitgevochten. Juridisch adviseurs in Nederland kunnen u adviseren over deze wetgeving.

Als het recht van een ander land van toepassing is op de internationale overeenkomst, geldt de wet van dat land. Het is dan maar de vraag wat dat inhoudt en u zou dan in principe te rade moeten gaan bij een juridisch adviseur in het betreffende land (of een Nederlandse juridisch adviseur die thuis is in dat vreemde recht, die soms lastig te vinden is). Als er een geschil zou ontstaan over de uitvoering of uitleg van de internationale overeenkomst zou de Nederlandse rechter het recht van een andere staat moeten toepassen en dat is verre van gemakkelijk.

Hoe wordt bepaald welk recht van toepassing is op een internationale overeenkomst?

Dat gebeurt aan de hand van internationale verdragen en (Europese) verordeningen. Als over het toepasselijke recht niets wordt opgenomen in de internationale overeenkomst, wordt dit aan de hand van diverse omstandigheden met behulp van die verdragen en verordeningen bepaald. Bijvoorbeeld de omstandigheid waar partijen gevestigd zijn en wat de overeenkomst precies inhoudt. Uiteindelijk, als er een geschil zou ontstaan over de uitleg of uitvoering van de internationale overeenkomst, zal de rechter moeten gaan uitmaken welk recht van toepassing is.

Hoe kunt u bewerkstelligen dat Nederlands recht van toepassing is op de internationale overeenkomst?

Het antwoord op die vraag is eenvoudig: u neemt het op in de overeenkomst. In veel overeenkomsten staat een artikel met ongeveer de volgende inhoud:

“Op deze overeenkomst is Nederlands recht van toepassing.”

En dat is dus juist om die reden.

Is de vraag welk recht van toepassing bij internationale overeenkomsten het enige dat belangrijk is?

Nee. Ook de vraag welke rechter bevoegd is om over een eventueel geschil over de uitleg of uitvoering van de internationale overeenkomst te oordelen, is van belang. Dus de Nederlandse rechter of de rechter van een ander land.

Als u in Nederland woont of gevestigd bent, zult u er waarschijnlijk de voorkeur aan hebben dat de Nederlandse rechter bevoegd is als er een geschil is over de internationale overeenkomst. Als de overeenkomst is afgesloten met een Chinese partij, reist u liever niet af naar China als uw zaak voorkomt!

Hoe kunt u bewerkstelligen dat de Nederlandse rechter bevoegd is? In principe ook weer door dat overeen te komen.

Hulp nodig?

Hebt u vragen over internationale overeenkomsten, neem dan contact op met Boudewijn Advocatuur.

Boudewijn van Orsouw

U en uw klant gebruiken allebei algemene voorwaarden, welke zijn van toepassing?

De voordelen van algemene voorwaarden

Veel bedrijven gebruiken algemene voorwaarden. Dat is erg verstandig. Aan algemene voorwaarden zitten grote voordelen vast. Zo hoeft u niet iedere keer opnieuw te gaan onderhandelen over standaardvoorwaarden die onderdeel moeten zijn van al uw overeenkomsten.

Ook blijkt vaak dat algemene voorwaarden gemakkelijk worden geaccepteerd door de tegenpartij, terwijl ze in principe net zo verbindend zijn als voorwaarden in een “normale” overeenkomst. Dat komt doordat algemene voorwaarden vaak niet worden gelezen. Voor de verbindendheid maakt dat niets uit, mits de algemene voorwaarden maar op de juiste wijze worden gebruikt.

Algemene voorwaarden moeten op de juiste wijze worden gebruikt

Van groot belang is dat de algemene voorwaarden op de juiste wijze worden gebruikt, willen ze van toepassing zijn. Kort gezegd moet er op de juiste wijze naar worden verwezen en moeten ze vóór of bij het sluiten aan de wederpartij zijn verstrekt. Het simpelweg verwijzen op een factuur of op de bedrijfswebsite naar algemene voorwaarden is vaak onvoldoende en kan ertoe leiden dat ze niet van toepassing zijn.

Helaas komt dit nog bij de vleet voor. Als algemene voorwaarden niet van toepassing zijn, kan dat in bepaalde gevallen voor veel ellende zorgen. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat bij de uitvoering van de overeenkomst, of levering van een product, schade wordt veroorzaakt.

In de meeste algemene voorwaarden staat een schadebeperkingsclausule. Als de algemene voorwaarden en daarmee die clausule niet van toepassing blijken te zijn, kunt u zomaar ineens voor de volledige schade aansprakelijk worden. Afhankelijk van de soort overeenkomst of het soort product, kan dat in een gegeven geval in de papieren lopen. Indien de schade erg hoog is en aansprakelijkheid bestaat kan u dat zelfs de das omdoen!

Wat als uw klant zelf ook verwijst naar algemene voorwaarden?

Als uw klant zelf ook algemene voorwaarden gebruikt, komt de vraag aan de orde welke van toepassing zijn. Die van u of die van uw klant?
Nu zult u denken, wat maakt dat uit? Dat kan echter wel degelijk uitmaken als bepalingen in de algemene voorwaarden in strijd zijn met elkaar.

Stel dat u in uw algemene voorwaarden opneemt dat u uw prijzen mag verhogen als uw bedrijfskosten stijgen, terwijl uw klant in zijn algemene voorwaarden opneemt dat prijzen van toeleveranciers altijd vast zijn en niet kunnen worden gewijzigd. Dan ontstaat er al een probleem, want mogen de prijzen nu wel of niet worden verhoogd?!

De Nederlandse wet geeft een belangrijke spelregel als beide partijen algemene voorwaarden gebruiken. Die zegt dat aan de tweede verwijzing naar algemene voorwaarden geen werking toekomt, als daarbij niet de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden van de andere partij uitdrukkelijk wordt verworpen. Dit wordt ook wel de “first shot rule” genoemd.
“Uitdrukkelijk” wil zeggen dat heel duidelijk moet worden vermeld dat de algemene voorwaarden van de andere partij niet worden geaccepteerd en dat alleen de eigen algemene voorwaarden van toepassing zijn. Het alleen verwijzen naar de eigen algemene voorwaarden is dus onvoldoende. De verwerping van de algemene voorwaarden van de andere partij moet die andere partij als het ware niet kunnen zijn ontgaan.
Als de andere partij vervolgens niet zou willen dat de algemene voorwaarden van u van toepassing zijn, dan zou die partij de toepasselijkheid daarvan weer direct en uitdrukkelijk moeten verwerpen.

Zaken doen met buitenlandse partijen

Overigens kunnen er nog bijzondere haken en ogen vastzitten aan een overeenkomst met een buitenlandse partij. Dan komt de vraag aan de orde welk recht, dus Nederlands of het recht van een andere staat, op de overeenkomst van toepassing is en daarmee ook hoe het zit als beide partijen verwijzen naar hun eigen algemene voorwaarden.

De regel die ik hiervoor heb beschreven is een regel uit Nederlands recht. Maar als op een overeenkomst bijvoorbeeld het recht van Engeland of van Duitsland van toepassing blijkt te zijn, is maar geheel de vraag hoe het dan uitpakt als beide partijen naar hun eigen algemene voorwaarden verwijzen.
Engeland hanteert de “last shot regel”. Duitsland hanteert de “knock out regel”, dat wil zeggen dat beide algemene voorwaarden van toepassing zijn behalve als ze met elkaar in strijd zijn.

Hulp nodig?

Hebt u vragen over toepasselijkheid van algemene voorwaarden, wilt u uw algemene voorwaarden laten beoordelen of wilt u algemene voorwaarden voor uw bedrijf laten opstellen, neem dan contact op met Boudewijn Advocatuur.

Boudewijn van Orsouw

Uw overeenkomst wordt niet nagekomen door de andere partij, wat nu?

Wat is een overeenkomst?

Een overeenkomst is een afspraak tussen partijen die juridisch afdwingbaar is. Vaak houdt de afspraak in dat een partij iets moet leveren aan of moet doen voor de andere partij en dat die andere partij daarvoor moet betalen. Maar afspraken kunnen ook een andere inhoud hebben.

Meestal is het juridisch niet verplicht om de overeenkomst op papier te zetten. Een mondelinge afspraak bindt ook. Maar het is heel verstandig om het wel op papier te zetten, zodat achteraf kan worden bewezen wat de afspraken inhielden. Veel geschillen ontstaan juist doordat afspraken niet op papier worden gezet. Juristen kunnen behulpzaam zijn bij het opstellen van een overeenkomst.

Wanneer is sprake van niet-nakoming van een overeenkomst?

Of een overeenkomst niet wordt nagekomen, we spreken dan van “wanprestatie”, hangt enerzijds af van de aard van de te verrichten prestatie. Anderzijds hangt dat af van de manier waarop is gepresteerd. Als de overeenkomst de verkoop van een auto inhoudt, dan is duidelijk dat als de auto niet wordt geleverd door de verkoper, de overeenkomst niet wordt nagekomen. Maar ook als de auto wél wordt geleverd maar een verkeerde kleur heeft, kan worden gezegd dat de overeenkomst niet wordt nagekomen.

Als weliswaar een auto van het juiste type en de juiste kleur wordt geleverd maar na een week al stuk is, kan ook worden gezegd dat niet is nagekomen. De prestatie hield in feite niet alleen in dat de juiste auto zou worden geleverd, maar ook dat die de eigenschappen heeft die redelijkerwijs verwacht mochten worden. Als u een auto koopt hoeft u niet te verwachten dat die na een week al stuk is!

Wat zijn uw mogelijkheden als niet wordt nagekomen?

Als uw overeenkomst niet wordt nagekomen kunt u kiezen voor twee te bewandelen wegen: nakoming eisen óf de overeenkomst ontbinden. Als u nakoming eist, wordt de andere partij in feite verplicht om alsnog op correcte wijze na te komen. In veel gevallen kan dat via de rechter worden afgedwongen als die partij niet vrijwillig meewerkt. Daar kan ook een sanctie aan worden verbonden: de rechter kan worden gevraagd aan de andere partij een dwangsom op te leggen zo lang hij niet op de juiste wijze nakomt. Ook “lijfsdwang” zou mogelijk zijn. Dan wordt de andere partij in feite in de gevangenis gezet totdat hij nakomt. Lijfsdwang wordt mede vanwege het extreme karakter niet snel toegestaan door de rechter.

Als u kiest voor ontbinding, u moet dat dan aan de andere partij verklaren, vervallen voor beide partijen de verplichtingen en moet datgene wat al geleverd of gepresteerd is ongedaan worden gemaakt. In feite stopt de overeenkomst door de ontbinding. Ook de rechter kan worden gevraagd de overeenkomst te ontbinden.

Een andere mogelijkheid die u ook hebt is opschorting. Dat kan alleen maar als u zelf ook verplichtingen hebt, bijvoorbeeld een betalingsplicht. U moet dan aan de andere partij verklaren dat u zelf niet nakomt zo lang niet correct wordt nagekomen door de andere partij.

Als de andere partij zich kan beroepen op overmacht, zullen de hiervoor genoemde bevoegdheden veelal juist niet bestaan. In dat geval kan die partij er in feite niets aan doen dat hij niet correct nakomt.

Hoe zit het met uw schade?

Zowel als nakoming wordt geëist als wanneer ontbinding wordt geëist kan in principe schadevergoeding worden gevorderd. U moet kunnen hardmaken dat door de wanprestatie daadwerkelijk schade is of wordt geleden en dat de andere partij daarvoor aansprakelijk is.

Kunt u al meteen als niet correct is nagekomen gebruik maken van de hiervoor genoemde bevoegdheden?

Nee, meestal niet. Meestal moet de partij die niet correct nakomt eerst in gebreke zijn gesteld, oftewel zijn gesommeerd. U moet hem een redelijke termijn geven om alsnog na te komen. Een soort tweede kans dus. Pas als dan niet wordt nagekomen, komen de hiervoor genoemde bevoegdheden in beeld. In juridische termen spreken we dan van “verzuim” aan de kant van de partij die moest nakomen.

Er moet altijd worden gelet op de inhoud van de overeenkomst. Van veel wettelijke bepaling die de hiervoor genoemde bevoegdheden regelen, kan in een overeenkomst zijn afgeweken en dat gaat dan voor. Verder gelden voor veel typen overeenkomsten specifieke wettelijke bepalingen waar juist niet door middel van een overeenkomst van kan worden afgeweken. Dat geldt bijvoorbeeld voor arbeidsovereenkomsten, consumentenovereenkomsten en huurovereenkomsten.

Hulp nodig of wilt u overleggen?

Neemt u dan contact op met Boudewijn Advocatuur

Boudewijn van Orsouw

De transitievergoeding vanaf 1 januari 2020: ingrijpende wijzigingen!

Huidige regeling

Als de werknemer wordt ontslagen, heeft hij in  beginsel recht op de wettelijke transitievergoeding. Tenminste als hij minimaal 2 jaar in dienst is. Voor een kort dienstverband geldt dat dus niet. Met ontslag wordt gelijkgesteld een ontbinding van de arbeidsovereenkomst via de kantonrechter of het niet verlengen van een tijdelijke arbeidsovereenkomst.

De hoogte van de transitievergoeding is nu nog afhankelijk van de lengte van het dienstverband. Als het dienstverband langer dan 10 jaar heeft geduurd, moet over de extra periode een hogere transitievergoeding worden betaald. Indien in dit geval de werknemer 50 jaar of ouder is, vanaf een bepaald moment zelfs een nog hogere.

1 januari 2020: de nieuwe regeling wordt van kracht

Vanaf 1 januari 2020 gaat dit op twee belangrijke punten wijzigen: de lengte van het dienstverband maakt niet meer uit voor de vraag of recht ontstaat op een transitievergoeding en de transitievergoeding wordt niet meer extra verhoogd bij dienstverbanden langer dan 10 jaar en wegens het bereiken van de leeftijd van 50 jaar.

De werknemer van wie de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever wordt beëindigd of niet wordt voortgezet, heeft al vanaf dag 1 recht op een transitievergoeding, dus ook al is hij nog geen twee jaar in dienst. Uiteraard zal de transitievergoeding bij een kort dienstverband nog niet zo hoog zijn.

De transitievergoeding zal voortaan een derde van het maandsalaris maal het aantal jaren dat het dienstverband heeft geduurd bedragen. Oftewel de transitievergoeding bedraagt voortaan 2,78% van het jaarsalaris. Als het dienstverband korter dan een jaar heeft geduurd wordt de transitievergoeding naar rato berekend. Als een dienstverband bijvoorbeeld 4 maanden heeft geduurd, wordt de transitievergoeding berekend door 2,78% te nemen van het feitelijk betaalde salaris.

De verhoging van de transitievergoeding als het dienstverband langer dan 10 jaar heeft geduurd en de werknemer de leeftijd van 50 jaar heeft bereikt wordt dus afgeschaft per 1 januari 2020. Ook voorzover dienstverbanden langer dan 10 jaar hebben geduurd en ongeacht de leeftijd van de werknemer, geldt de hiervoor genoemde nieuwe berekenwijze, oftewel wordt 2,78% van het jaarsalaris genomen.

Wachten met ontslag?

Als ontslag plaatsvindt vanaf 1 januari 2020 zijn de nieuwe regels van kracht. In sommige gevallen geldt echter ook na 1 januari 2020 nog de huidige berekeningswijze, bijvoorbeeld als een ontbindingsverzoek vóór 1 januari 2020 bij de kantonrechter is ingediend en vanaf 1 januari 2020 wordt ingewilligd. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval kan het dus zin hebben voor een werkgever om een ontslagprocedure nog niet vóór 1 januari 2020 te starten. Bijvoorbeeld bij een lang dienstverband en/of een oudere werknemer. In sommige gevallen kan dat juist wel gunstig zijn, bijvoorbeeld bij een kort dienstverband. Ook voor een werknemer is het afhankelijk van de omstandigheden of hij beter kan wachten met het aangaan van een vaststellingsovereenkomst tot na 1 januari 2020 of juist niet.

Wilt u hulp of overleggen?

Neemt u dan contact op met Boudewijn Advocatuur

Boudewijn van Orsouw

De werknemer is twee jaar ziek: mag de werkgever het dienstverband in stand laten zodat hij de transitievergoeding niet hoeft uit te betalen?

De loondoorbetalingsplicht bij ziekte

Indien de werknemer ziek wordt en daardoor zijn functie niet kan uitvoeren, heeft hij in principe recht op doorbetaling van zijn salaris zolang hij ziek is. Er zijn enkele uitzonderingen, zoals de situatie dat de werknemer de ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt of indien hij vóór zijn aanstelling opzettelijk verkeerde informatie heeft gegeven over zijn gebreken. Een andere belangrijke uitzondering is dat de werknemer niet voldoende meewerkt aan zijn re-integratie, bijvoorbeeld als hij adviezen van de bedrijfsarts om vervangende werkzaamheden uit te voeren niet opvolgt. Wil de salarisbetaling in dergelijke gevallen kunnen worden stopgezet dan gelden overigens nog heel strikte voorwaarden waaraan de werkgever zich moet houden. Een fout is zo gemaakt!

Het opzegverbod tijdens ziekte

Ook geldt tijdens ziekte een opzegverbod, wat betekent dat de werknemer in principe niet kan worden ontslagen zo lang hij ziek is. Hierop zijn enkele uitzonderingen. Een bekende is de situatie dat een werknemer rechtsgeldig ontslag op staande voet krijgt. Denk bijvoorbeeld aan een zieke werknemer die zijn werkgever of een collega ernstig mishandelt of steelt van de werkgever.

Ook het opzegverbod tijdens ziekte vervalt na twee jaar ziekte.

Transitievergoeding en de compensatieregeling

Als de werknemer langer dan twee jaar in dienst is en wordt ontslagen, dan heeft hij in principe recht op een transitievergoeding (ontslagvergoeding) te betalen door de werkgever. Overigens vervalt vanaf 1 januari 2020 de beperking dat pas na twee jaar aanspraak ontstaat op een transitievergoeding.

Bij ernstige verwijtbaarheid, zoals ingeval van een rechtsgeldig ontslag op staande voet, heeft de werknemer geen recht op een transitievergoeding.

In het verleden lieten werkgevers de arbeidsovereenkomst na twee jaar ziekte vaak in stand en ontsloegen zij de werknemer niet, om zo de verplichting tot betaling van de transitievergoeding te ontlopen. De wetgever heeft de werknemer in bescherming genomen en in feite de werkgever geholpen door de wet compensatieregeling transitievergoeding in het leven te roepen. Daardoor kan de werkgever die na twee jaar ziekte wél overgaat tot ontslag, de uitbetaalde transitievergoeding in principe vanaf 1 april 2020 bij de overheid declareren.

Gebleken is echter dat desondanks veel werkgevers tóch niet de werknemer die langer dan twee jaar ziek is ontslaan, aangezien ze dan de transitievergoeding in feite moeten voorfinancieren. Ondernemers vinden dat vaak een te zware financiële belasting.

De uitspraak van de Hoge Raad van 8 november 2019: de werkgever moet op verzoek van de werknemer een beëindigingsovereenkomst aangaan!

Op 8 november 2019 heeft de hoogste rechter in Nederland, de Hoge Raad, bepaald dat als de werknemer die langer dan twee jaar ziek is, en dus in principe geen recht meer heeft op salaris en wil dat de werkgever met hem een overeenkomst sluit ter beëindiging van de arbeidsovereenkomst zodat hij een transitievergoeding kan eisen, de werkgever daaraan moet meewerken. Alleen als de werkgever kan hardmaken dat hij een gerechtvaardigd belang heeft bij het in stand laten van de arbeidsovereenkomst, denk aan de situatie dat er nog reële re-integratiemogelijkheden zijn, hoeft dit niet.

Het is nu dus de hoogste rechter die de werknemer in bescherming neemt. Maar hij gaat daarbij wel erg ver, omdat het in feite behoort tot de exclusieve beslissingsbevoegdheid van de werkgever of hij met zijn werknemer wel of niet een beëindigingsovereenkomst wil aangaan.

Wilt u hulp?

Neemt u dan contact op met Boudewijn Advocatuur

Boudewijn van Orsouw