De BV en privé-aansprakelijkheid van de bestuurder: hoe kun je dit voorkomen?

Waarom kiezen voor een BV

Er is een aantal rechtsvormen waaronder een onderneming kan worden gedreven. De twee meest bekende zijn de eenmanszaak en de besloten vennootschap (BV).
Bij een eenmanszaak ben je ook in privé aansprakelijk voor schulden van de onderneming, terwijl dat ingeval van een BV in principe niet zo is. Een BV is een rechtspersoon en wordt juridisch gezien als een eigen entiteit die los staat van het privé-vermogen van de ondernemer. Veel ondernemers kiezen, naast fiscale motieven, vaak hierom voor een BV.

BV en tóch privé-aansprakelijkheid, kan dat?

Jazeker! Er zijn zelfs verschillende situaties waarbij privé-aansprakelijkheid kan ontstaan.

Er zijn 3 hoofdgroepen:
1. De aansprakelijkheid ten opzichte van de BV vanwege onbehoorlijk bestuur
2. De aansprakelijkheid ten opzichte van een schuldeiser van de BV vanwege onrechtmatig handelen
3. De aansprakelijkheid ten opzichte van de boedel/curator of de belastingdienst ingeval van faillissement

De aansprakelijkheid wegens onbehoorlijk bestuur

Als het bestuur (lees: de statutaire directie) haar verplichtingen niet nakomt of zeer onzorgvuldig handelt, kan sprake zijn van onbehoorlijk bestuur en kan de BV het bestuur aanspreken voor de daardoor veroorzaakte schade. Let op: in principe is dit een collectieve aansprakelijkheid waarbij dus alle bestuurders hoofdelijk aansprakelijk zijn (=aansprakelijkheid voor de gehele schade). Een bestuurder kan proberen aan te tonen dat hem geen blaam treft en hij niet aansprakelijk is, maar daarvoor gelden zware eisen.

De aansprakelijkheid wegens onrechtmatig handelen

Als het bestuur verplichtingen aangaat namens de BV terwijl zij weet of redelijkerwijs moet weten dat de BV die verplichtingen nooit kan nakomen, of als het bestuur bevordert of toestaat dat de BV haar verplichtingen niet nakomt, kan sprake zijn van onrechtmatig handelen en kan een schuldeiser van de BV die daardoor schade lijdt het bestuur in privé aansprakelijk stellen.

De aansprakelijkheid ten opzichte van de boedel/curator of de belastingdienst

Als de BV failliet gaat wordt een curator aangesteld. Die wordt dan beschikkingsbevoegd ten aanzien van het vermogen van de BV, oftewel het bestuur kan zelf niet meer over dat vermogen beschikken. Vaak is ingeval van een faillissement te weinig vermogen over om alle schuldeisers te kunnen betalen. Normaliter zal de curator het faillissement dan laten opheffen wegens gebrek aan baten. De curator heeft echter de mogelijkheid om, als sprake is geweest van kennelijk onbehoorlijk bestuur waarbij aannemelijk is dat dit in belangrijke mate heeft bijgedragen aan het ontstaan van het faillissement, het bestuur in privé aansprakelijk te stellen voor het boedeltekort. In bepaalde gevallen gaat de wet er dan zelfs vanuit dat op voorhand wordt aangenomen dat zo’n privé aansprakelijkheid bestaat, de curator heeft dan slechts een lichte bewijslast. Dat is het geval als de boekhoudplicht niet juist is nagekomen of als de jaarrekening niet (op tijd) is gepubliceerd.
Verder heeft de belastingdienst de mogelijkheid om het bestuur in privé aansprakelijk te stellen voor bepaalde onbetaald gebleven belastingen als niet tijdig betalingsonmacht is gemeld. Dat dient te geschieden binnen 2 weken na de gebruikelijke aangiftedatum.

Kun je als bestuurder mogelijke aansprakelijkheid in privé voorkomen?

Uiteraard! Doe geen handelingen die onrechtmatig zouden kunnen zijn. Zorg voor een goede en sluitende administratie van genomen besluiten en voor een goede boekhouding. Zorg ook voor de tijdige publicatie van de jaarrekening en tijdige melding van betalingsonmacht indien belastingen niet (meer) zouden kunnen worden voldaan. Indien je niet zeker bent of een bepaald handelen of nalaten aansprakelijkheid in privé zou kunnen veroorzaken, laat je dan vooraf adviseren.

Wat als je wordt geconfronteerd met een aansprakelijkstelling?

Laat je dan bijstaan door een gespecialiseerd jurist. Wellicht dat je een beroep kunt doen op omstandigheden die de aansprakelijkheid ongedaan maken of verminderen. Indien aansprakelijkheid onvermijdelijk is, zou namens jou kunnen worden getracht om een minnelijke regeling te treffen.

Hulp nodig?

Neemt u dan contact op met Boudewijn Advocatuur

Boudewijn van Orsouw